ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ (ΑΝΤΙ)ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

Αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ άρθρου της Όλγας Λαφαζάνη*

Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός πως ένας από τους τέσσερις βασικούς άξονες της ελληνικής προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί το θέμα της μετανάστευσης. Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Α. Σαμαρά στις 27 Δεκεμβρίου του 2013 η ελληνική προεδρία θα προωθήσει την «ανάπτυξη ενός χώρου Ελευθερίας, Δικαιοσύνης και Ασφάλειας» μέσα από 4 στόχους:

«(α) σταμάτημα/μείωση της παράνομης μετανάστευσης με αποτελεσματικό τρόπο, παράλληλα με τη  διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την καταπολέμηση των εγκληματικών δικτύων λαθρεμπορίας και παράνομης διακίνησης προσώπων (β) βελτίωση και καλύτερη οργάνωση της νόμιμης μετανάστευσης και της κινητικότητας (γ) συντονισμός αποτελεσματικών πολιτικών επαναπατρισμού των παράνομων μεταναστών δ) ενίσχυση των συνεργειών μεταξύ μετανάστευσης και ανάπτυξης μέσω της προσέλκυσης μορφωμένων και ταλαντούχων ανθρώπινων πόρων(1)

Η αναφορά του Α. Σαμαρά σε έναν χώρο «Ελευθερίας, Δικαιοσύνης και Ασφάλειας» παραπέμπει στα πενταετή προγράμματα της ΕΕ τα οποία αποτελούν το βασικό ρυθμιστικό πλαίσιο των ζητημάτων που αφορούν τη μετανάστευση. Το πενταετές πρόγραμμα της Στοκχόλμης λήγει το 2014 και υπό την ελληνική προεδρία θα γίνει η συζήτηση για το επόμενο.

Συνοπτικά, τα δύο τελευταία πενταετή προγράμματα της Χάγης (2004-2009) και της Στοκχόλμης (2010-2014), έθεταν ως κεντρικό ζήτημα την «ολοκληρωμένη διαχείριση» της μετανάστευσης, δηλαδή την κοινωνική ένταξη των «νόμιμων» μεταναστών και των προσφύγων ταυτόχρονα με τον έλεγχο της «παράνομης» μετανάστευσης. Στην ουσία, όμως, η έμφαση των πενταετών προγραμμάτων δίνονταν στον έλεγχο των συνόρων και των μεταναστευτικών κινήσεων. Έτσι, στα πλαίσια του πενταετούς προγράμματος της Χάγης(2) δημιουργήθηκε η Frontex, τέθηκε σταδιακά σε ισχύ η χρήση βιομετρικών δεδομένων στις ταυτότητες και τα διαβατήρια ενώ συστάθηκαν και τα Ταμεία Εξωτερικών Συνόρων, Επιστροφών, Προσφύγων και Ένταξης, τα ταμεία δηλαδή που χρηματοδοτούν την «ολοκληρωμένη διαχείριση» της μετανάστευσης. Είναι ενδεικτικό, βέβαια, πως τα ταμεία Ένταξης και Προσφύγων αθροίζουν λιγότερο από το 35% της συνολικής χρηματοδότησης ενώ το υπόλοιπο 65% διατίθεται για τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων και για τις απελάσεις (τις οποίες η ΕΕ -σεβόμενη τα ανθρώπινα δικαιώματα- ονομάζει «επιστροφές»)(3). Μια από τις βασικές αιχμές του προγράμματος της Στοκχόλμης(4) για την πενταετία που διανύουμε ήταν «να συνεχιστούν οι προσπάθειες για την πρόληψη, τον έλεγχο και την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και της εμπορίας ανθρώπων» μέσω μιας «αποτελεσματικής και βιώσιμης πολιτικής επιστροφών» αλλά και μέσω της ενίσχυσης της συνεργασίας με τρίτες χώρες διέλευσης και καταγωγής μεταναστών/ριων(5). Ταυτόχρονα στο πρόγραμμα της Στοκχόλμης συμπεριλαμβανόταν η ενίσχυση της Frontex και η διεύρυνση του Eurosur, ενός συστήματος συνεχούς επιτήρησης των εξωτερικών συνόρων μέσω δορυφόρων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών (surveillance drones), αλλά και ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των κρατών-μελών.

Παρανομοποίηση των μεταναστών    

Οι δηλώσεις του Α. Σαμαρά για τους στόχους της ελληνικής προεδρίας κινούνται περίπου στο πλαίσιο των προηγούμενων πενταετών προγραμμάτων, προωθώντας αφενός τον έλεγχο της «παράνομης» μετανάστευσης και αφετέρου στην «καλύτερη οργάνωση» της «νόμιμης» μετανάστευσης. Εδώ και χρόνια, όμως, δεν υπάρχει τρόπος νόμιμης μετανάστευσης προς την Ευρώπη για τους κατοίκους του Παγκόσμιου Νότου -με εξαίρεση ίσως την οικογενειακή επανένωση, διαδικασία εξαιρετικά σύνθετη η οποία αφορά ένα ελάχιστο ποσοστό των μεταναστών/ριων. Πέραν αυτού, όμως, είναι προκλητικό ο Α. Σαμαράς να μιλάει για «βελτίωση και καλύτερη οργάνωση» της «νόμιμης» μετανάστευσης, τη στιγμή που οι «νόμιμοι» μετανάστες/ριες που ζουν στην Ελλάδα καθημερινά «παρανομοποιούνται» καθώς χάνουν τη δυνατότητα ανανέωσης των χαρτιών τους λόγω δυσκολιών στην εύρεση σταθερής εργασίας, στερούνται βασικών δικαιωμάτων ενώ το θεσμικό πλαίσιο των δύο τελευταίων χρόνων όχι μόνο δεν βελτιώνει την θέση τους αλλά, αντίθετα, «νομιμοποιεί» τις διακρίσεις σε βάρος τους (π.χ. καταβολή διπλών νοσηλίων στα νοσοκομεία). Επίσης, όμως, είναι ντροπή ο πρωθυπουργός που εξελέγη με προεκλογικό σύνθημα «να επανακαταλάβουμε τις πόλεις μας [από τους λαθρομετανάστες]» και κατά τη θητεία του οποίου έχουν γίνει τα μεγαλύτερα πογκρόμ από την ελληνική αστυνομία με συλλήψεις χιλιάδων μεταναστών/ριων (Ξένιος Δίας) ενώ εκατοντάδες μετανάστες/ριες επαναπροωθούνται καθημερινά στα Ανατολικά σύνορα να μιλάει για «σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».

Στον λόγο των Ευρωπαϊκών διακηρύξεων τονίζεται η ανάγκη για την δημιουργία ενός χώρου «Ελευθερίας, Δικαιοσύνης και Ασφάλειας». Ποιους, όμως, περιλαμβάνει αυτός ο χώρος και ποιους αποκλείει; Όλο και περισσότερο οι μετανάστες/ριες παρουσιάζονται και αντιμετωπίζονται ταυτόχρονα ως ο εξωτερικός και ο εσωτερικός εχθρός ενώ παράγεται ένας λόγος που καλλιεργεί το φόβο και το ρατσιστικό μίσος την ίδια στιγμή που η ακροδεξιά κερδίζει έδαφος σε όλες σχεδόν τις Ευρωπαϊκές χώρες. Αυτή ακριβώς την περίοδο γίνεται όλο και πιο σημαντικό να διαμορφώσουμε λόγους και πρακτικές αντίστασης που να προβάλουν την αλληλεγγύη και την αμοιβαιότητα, να οργανώσουμε κοινούς αγώνες με τους μετανάστες και τις μετανάστριες.

* Μέλος του Δικτύου Κοινωνικής Υποστήριξης Προσφύγων και Μεταναστών

Σημειώσεις:

1. Ολόκληρο το δελτίο τύπου:

http://www.gr2014.eu/news/speeches/prime-minister-samaras%E2%80%99-remarks-european-council

2. Περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα της Χάγης:

http://europa.eu/legislation_summaries/justice_freedom_security/citizenship_of_the_union/l16002_el.htm

3. Για την περίοδο 2007/8-2013 το ταμείο Ένταξης είχε συνολικό προϋπολογισμό 825 εκ. ευρώ, το ταμείο Προσφύγων 630 εκ. ευρώ, το ταμείο Επιστροφών 676 εκ. ευρώ και το ταμείο Εξωτερικών Συνόρων 1.820 εκατ.

4. Αναλυτικά το πρόγραμμα της Στοκχόλμης:

http://eyc2013.ypes.gr/wp-content/uploads/2013/08/programmaST.pdf

http://europa.eu/legislation_summaries/human_rights/fundamental_rights_within_european_union/jl0034_el.htm

5. Αναλυτικά το πρόγραμμα της Στοκχόλμης:

http://eyc2013.ypes.gr/wp-content/uploads/2013/08/programmaST.pdf

http://europa.eu/legislation_summaries/human_rights/fundamental_rights_within_european_union/jl0034_el.htm

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Στέλιος Ελληνιάδης

ΑΠΟΨΕΙΣ & ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ στον ημερήσιο και περιοδικό τύπο

του Βένιου τα καμώματα

Καιρός ήταν να μπούμε στην ψηφιακή εποχή. Μιας που έτσι κι αλλιώς γράφω, όσοι ενδιαφέρονται μπορούν να διαβάσουν εδώ είτε δικά μου κείμενα είτε κείμενα που τράβηξαν την προσοχή μου. Καλως ήρθατε!

ΣΥΡΙΖΑ/EKM Χολαργού - Παπάγου

Μονόδρομοι υπάρχουν μόνο όταν ο καθένας πορεύεται μόνος του

AΡΧΕΙΟ ΕΝΘΕΜΑΤΩΝ 2010- 8.5.2016

Επιμέλεια: Στρατής Μπουρνάζος - Συντακτική ομάδα: Μάνος Αυγερίδης, Μαρία Καλαντζοπούλου, Ιωάννα Μεϊτάνη, Στρατής Μπουρνάζος

The WordPress.com Blog

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

Αρέσει σε %d bloggers: