ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΗΚΥΝΣΗ ΧΡΕΟΥΣ

Αναδημοσίευση από την ΑΥΓΗ απαντήσεων των καθηγητών Οικονομικών Γιάνη ΒαρουφάκηΚώστα Βεργόπουλου και Ευκλείδη Τσακαλώτου σε δύο κρίσιμα ερωτήματα:

1. Πώς κρίνετε το προσχέδιο προϋπολογισμού σε σχέση με τα βασικά του μεγέθη – ανάπτυξη, ανεργία, φόροι, χρέος, έλλειμμα, κοινωνικές δαπάνες;

2. Πώς βλέπετε την ιδέα επιμήκυνσης του χρέους για πενήντα χρόνια, την οποία θεώρησε καλή ιδέα ο υπουργός Οικονομικών Γιάννης Στουρνάρας μιλώντας στην εκπομπή «Στον ενικό», και η οποία συζητείται πολύ στο παρασκήνιο; Αποτελεί λύση για το πρόβλημα του ελληνικού χρέους; Ποια είναι η δική σας πρόταση;

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΑΠΑΚΟΣ

Γιάνης Βαρουφάκης:

Αναπόφευκτο το τρίτο κούρεμα του χρέους

1. Αποτελεί μια μακροσκελέστατη δήλωση ουσιαστικής υπονόμευσης της δεδηλωμένης κυβερνητικής δέσμευσης πως δεν θα υπάρξουν νέα μνημονιακά μέτρα. Το ζήτημα είναι πολύ απλό: Το Σχέδιο Προϋπολογισμού από τη μία προβλέπει επίπεδο ΑΕΠ στο τέλος του 2014 μικρότερο του σημερινού αλλά από την άλλη προϊδεάζει για αύξηση φορολογικών εσόδων 5 δισ. ευρώ. Ο μόνος τρόπος για να συμβεί αυτό είναι με νέους φόρους. Και δεδομένου ότι η πορεία των εσόδων άλλη μια φορά θα αποδειχθεί καχεκτική, η διαδικασία αυτή αυτομάτως θέτει στην ημερήσια διάταξη νέες περικοπές. Με αυτά τα δεδομένα, σε μια οικονομία, που η τραπεζική πίστη είναι ανύπαρκτη, τα περί ανάπτυξης και περιορισμού της ανεργίας είναι εκτός θέματος.

2. Το τρίτο κούρεμα του χρέους είναι αναπόφευκτο, όπως ήταν το πρώτο και το δεύτερο. Η επιμήκυνση σε βάθος 50 ετών με ριζική μείωση των επιτοκίων αποτελεί μια ξεκάθαρη προσπάθεια εξαπάτησης των Γερμανών πολιτών – να τους κρατήσουν κρυφό το κοινό μυστικό ότι θα χάσουν μεγάλο μέρος των δανεικών που έδωσαν ουσιαστικά υπέρ των τραπεζιτών της Γερμανίας και της Γαλλίας. Τι σημαίνει αυτό το σενάριο για την Ελλάδα; Μόνιμη χρεοδουλοπαροικία και καταδίκη της χώρας σε πολλές δεκαετίες καχεκτικής ανάπτυξης.

Υπάρχει μάλιστα ένα ενδιαφέρον προηγούμενο τέτοιας επιμήκυνσης. Εκείνο της Βρετανίας, που μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, είδε τα δάνεια που είχε πάρει από την Αμερική να επεκτείνονται στα 50 χρόνια. Είναι ένας (αν και όχι ο μόνος) από τους λόγους που η Βρετανία έφθινε μεταπολεμικά σε σχέση με τη Γαλλία. Η μόνη κάπως ανεκτή λύση θα ήταν όλες οι μελλοντικές αποπληρωμές να προσδιοριστούν επακριβώς σε σχέση με το ΑΕΠ της χώρας και χωρίς να είναι στη διακριτική ευχέρεια του Βερολίνου ή της Φραγκφούρτης να εγκρίνει ή να μην εγκρίνει το μέγεθος αυτών των αποπληρωμών στο μέλλον. Αν όμως δεν είμαστε αποφασισμένοι να ασκήσουμε βέτο σε επίπεδο Ε.Ε., δεν θα μας δώσουν ούτε αυτή την ανάσα και το καθεστώς χρεοδουλοπαροικίας θα γίνει αβάστακτα μόνιμο.

Κώστας Βεργόπουλος:

Το πλεόνασμα συνεπάγεται βαθύτερη ύφεση

1. Το προσχέδιο προϋπολογισμού του 2014 ισοδυναμεί με τον ανέφικτο τετραγωνισμό του κύκλου. Ατεκμηρίωτοι κυβερνητικοί ευσεβείς πόθοι, στοιχειώδεις ασυναρτησίες που πλήττουν κατάφωρα την οικονομική ανάλυση, ακόμη και την απλή λογική. Η κυβέρνηση επαγγέλλεται επιστροφή της οικονομίας σε θετικούς ρυθμούς και ταυτόχρονα διεύρυνση του πρωτογενούς πλεονάσματος. Ωστόσο, οι δυο στόχοι βρίσκονται σε αξεπέραστη αντίφαση, σε συνθήκες βαθιάς ύφεσης και σαρωτικής ανεργίας, όπως συμβαίνει σήμερα.

Για την επιστροφή της οικονομίας σε θετικούς ρυθμούς απαιτείται τόνωση της εθνικής δαπάνης είτε για κατανάλωση είτε για επενδύσεις. Από την άλλη πλευρά, πρωτογενές πλεόνασμα σημαίνει ακριβώς το αντίθετο: μείωση της εθνικής δαπάνης, αφού το κράτος θα αφαιρεί με τα έσοδά του από την οικονομία περισσότερα από όσα της προσφέρει με τις δαπάνες του. Όσο μεγαλύτερο είναι το πρωτογενές πλεόνασμα τόσο βαθύτερη είναι η ύφεση. Κάθε δημοσιονομικό πλεόνασμα συνεπάγεται υφεσιακές επιπτώσεις, εκτός εάν ο ρυθμός ανάπτυξης είναι υψηλότερος από το πλεόνασμα. Το προσχέδιο προβλέπει ανάπτυξη 0,6% και πλεόνασμα 1,5% του ΑΕΠ. Αυτό σημαίνει στην πράξη ότι το πρωτογενές πλεόνασμα πνίγει την έστω ασθενή ανάπτυξη, η ύφεση της τελευταίας 4ετίας δεν τελειώνει, αλλά συνεχίζεται με 0,6-1,5=-0,9% του ΑΕΠ.

Σε αυτό προστίθεται το 27% των ανέργων, που σημαίνει σωρευτική μείωση του εθνικού εισοδήματος κατά 27% στην τελευταία 4ετία. Με αρνητικούς ρυθμούς της οικονομίας, ουδέν χρέος είναι βιώσιμο, ακόμη και αν η περίοδος του χρέους επιμηκυνθεί, ακόμη και αν τα επιτόκια κατέλθουν στο 2%. Προτεραιότητα όλων των προτεραιοτήτων θα έπρεπε να είναι η ανάκαμψη της οικονομίας, αλλά προς τούτο απαιτείται τόνωση της ζήτησης και της δαπάνης, όχι συρρίκνωσή τους, όπως σήμερα συμβαίνει, υπό την ασφυκτική επιτήρηση των δανειστών και τον κυβερνητικό ζήλο γι’ αυτό.

2. Όταν η οικονομία φυλλορροεί, ουδέν χρέος είναι βιώσιμο. Αλλά και όταν η οικονομία ανακάμπτει, είναι αδιανόητο η υπηρεσία του χρέους να απορροφά περισσότερο από τον ρυθμό ανάπτυξης. Εφόσον σήμερα οι πληρωμές για τόκους ανέρχονται σε 5% του ΑΕΠ, για να υπάρξει πραγματική ανάπτυξη και όχι ονομαστική απαιτείται ρυθμός ανώτερος του 5%, πράγμα απολύτως δυσεπίτευκτο. Για να καταστεί η οικονομία βιώσιμη, θα πρέπει οπωσδήποτε να απαλλαγεί, είτε με κούρεμα είτε με διαγραφή, από το βάρος της εξυπηρέτησης του χρέους, αλλά και αυτό δεν αρκεί. Θα πρέπει ακόμη να τονωθεί η εθνική δαπάνη και ζήτηση, αντί των περικοπών που μέχρι σήμερα πραγματοποιούνται με τη σκληρή λιτότητα, για να μπορέσουν να ακολουθήσουν επενδυτικά πακέτα, που θα δημιουργήσουν τις αναγκαίες θέσεις εργασίας για την απορρόφηση της σημερινής ανεργίας.

Ο Σταϊκούρας διαβεβαιώνει «σοβαρή ανάκαμψη επενδύσεων», χωρίς όμως να τεκμηριώνει ούτε κατ’ ελάχιστον τον ισχυρισμό του. Αντίθετα, όχι μόνον δεν σημειώνεται εισροή ούτε ανάκαμψη επενδύσεων στη χώρα, αλλά, δυστυχώς, μόνον εκροή από επενδύσεις που προϋπήρχαν. Όσον αφορά τη διαβεβαίωση ότι σύντομα η χώρα θα βγει στις αγορές του ελεύθερου δανεισμού, πρόκειται για ακόμη μια καλλιεργούμενη σύγχυση: είναι άραγε δυνατόν μια χώρα σε τόσο βαθιά ύφεση και τόσο υπερχρεωμένη να ελπίζει πως θα δανεισθεί με ελεύθερο επιτόκιο κατώτερο του 5% στην καλύτερη περίπτωση; Όμως, εάν αυτό συμβεί, θα πρέπει τότε ο ρυθμός ανάπτυξης να είναι κατά πολύ ανώτερος του 5% ώστε το χρέος να είναι βιώσιμο και εξυπηρετήσιμο και το κυριότερο να είναι η εθνική οικονομία βιώσιμη.

Το προσχέδιο που κατατίθεται δεν έχει καμιά οικονομική σοβαρότητα, αποτελεί πολιτικό προπέτασμα καπνού και μοναδική αξία του είναι ότι αποκαλύπτει πόσο επικίνδυνα εκτός τόπου και χρόνου βρίσκονται οι συντάκτες του. Το σημερινό ελληνικό πρόβλημα δεν είναι η απατηλή επίτευξη πλεονάσματος ούτε η βιωσιμότητα του χρέους, αλλά πρωτίστως η βιωσιμότητα της οικονομίας, της χώρας και πάνω από όλα της νέας γενιάς. Η έξοδος από τη λιτότητα, την ύφεση και την ανεργία και η αποκατάσταση της ικανότητος της οικονομίας να δημιουργεί νέο πρόσθετο εισόδημα και νέες θέσεις εργασίας. Ό,τι δεν ανταποκρίνεται σε αυτές τις προτεραιότητες, δεν είναι παρά πολιτική φλυαρία με στόχο τη σύγχυση και τον αντιπερισπασμό.

kvergo@gmail.com

Ευκλείδης Τσακαλώτος:

Η πολιτική της εσωτερικής υποτίμησης ρίχνει το ΑΕΠ και καθιστά το χρέος μη βιώσιμο

1. Το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2014 δεν φέρνει κάποια έκπληξη. Η κυβέρνηση συνεχίζει την εφαρμογή της ίδιας πολιτικής, με αποκλειστικό στόχο την εμφάνιση πρωτογενούς πλεονάσματος. Για την εμφάνιση ενός μικρού πρωτογενούς πλεονάσματος (350 εκατ. ευρώ) για το 2013, απαιτήθηκε ένα εξαιρετικά μεγάλο και δυσανάλογο κοινωνικό κόστος. Ουσιαστικά, για κάθε 1 ευρώ που κέρδιζε η κυβέρνηση, έκοβε σχεδόν 4 ευρώ από τους μισθωτούς, τους συνταξιούχους και τις κοινωνικές παροχές. Συνεπώς, αυτός ο λόγος θυσίας – αποτελέσματος δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να γίνει αποδεκτός. Επιπλέον, η κυβέρνηση προκαλεί την νοημοσύνη μας όταν διαφημίζει ότι θα μοιράσει 240 εκατ. ευρώ στους συνταξιούχους, από τους οποίους έκοψε 4,5 δισ. ευρώ το 2013, ή στους ανέργους που έχουν φτάσει τα 1,3 εκατ. άτομα, εκ των οποίων οι 900 χιλιάδες είναι μακροχρόνια άνεργοι. Και τι θα μπορέσει να μοιράσει το 2016, όταν ο στόχος για το πλεόνασμα είναι 9 δισ. ευρώ;

Εκτός, όμως, από το κοινωνικό κόστος, ο τρόπος που επιτεύχθηκε το πρωτογενές πλεόνασμα είναι οικονομικά αναποτελεσματικός. Διότι , όπως έχουν δείξει πολλές έρευνες, αν είχαν ληφθεί τα μισά μέτρα στις χώρες του Νότου, τα αποτελέσματα στην Ελλάδα θα ήταν πολύ καλύτερα σε όρους μικρότερης ύφεσης, ενώ θα είχαν διασωθεί και εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας. Με την πολιτική που ασκείται, η ύφεση στην Ελλάδα είναι η πρώτη σε διάρκεια και η τρίτη σε μέγεθος τα τελευταία 100 χρόνια.

Αυτό το πρωτογενές πλεόνασμα, τέλος, δεν είναι βιώσιμο. Διότι για να πετύχεις βιώσιμο πρωτογενές πλεόνασμα πρέπει να ξεκινήσεις από αλλού – να επιλύσεις τα προβλήματα που οδήγησαν στον εκτροχιασμό των δημοσίων οικονομικών. Η κυβέρνηση, όμως, κάνει το αντίθετο. Για παράδειγμα μειώνει διαρκώς τις δημόσιες επενδύσεις αναβάλλοντας τις όποιες προοπτικές ανάκαμψης. Μεταθέτει, έτσι, στο μέλλον προβλήματα που καθιστούν μη βιώσιμα τα δημόσια οικονομικά.

2. Ακόμα και αν η κυβέρνηση καταφέρει να επιτύχει τους στόχους του Μνημονίου σε σχέση με το πλεόνασμα, η εικόνα δεν αλλάζει σχετικά με το χρέος. Το δημόσιο χρέος της Ελλάδας παραμένει μη βιώσιμο. Αυτό έχουν δείξει όλες οι πρόσφατες εκθέσεις, από το Γραφείο Προϋπολογισμού στη Βουλή μέχρι και το ΔΝΤ – ενώ το παραδέχεται και το υπουργείο Οικονομικών. Όσο μάλιστα συνεχίζεται η πολιτική της εσωτερικής υποτίμησης και του αρνητικού πληθωρισμού, τόσο πιο χαμηλό θα είναι το ΑΕΠ, άρα το χρέος δεν θα είναι βιώσιμο.

Μόνη λύση, λοιπόν, δεν μπορεί να είναι άλλη από το περαιτέρω «κούρεμα» του χρέους – αυτό προτείνουν και οι παραπάνω εκθέσεις – και παράλληλα η διεθνοποίησή του. Γιατί, όμως, αντιστέκονται σε αυτή την προοπτική τόσο οι Ευρωπαίοι εταίροι μας όσο και η κυβέρνηση; Οι πρόσφατες αποκαλύψεις της Wall Street Journal για τις συζητήσεις στο ΔΝΤ πριν μπούμε στο Μνημόνιο, μας δείχνουν τη μία όψη του νομίσματος. Δηλαδή ότι το βασικό μέλημα των Ευρωπαίων ήταν να σώσουν τις δικές τους τράπεζες -μέχρι και ο Ελβετός (!) αντιπρόσωπος, αυτό υποστήριξε. Η άλλη όψη του νομίσματος είναι γιατί υποστήριξε αυτή τη λύση η ελληνική κυβέρνηση. Διότι οι μειώσεις μισθών, η κατάργηση των εργασιακών δικαιωμάτων, η διάλυση του κοινωνικού κράτους δεν ήταν παράπλευρες απώλειες, αλλά στόχος τους. Το Μνημόνιο ήταν έτσι το κατάλληλο εργαλείο για την άσκηση πίεσης.

Υπ’ αυτή την έννοια, με την υφιστάμενη προσέγγιση δεν πρόκειται ποτέ να υπάρξει μια πραγματική λύση στο πρόβλημα του χρέους. Πάντα θα υπάρχει ένα χρηματοδοτικό κενό, πάντα η Ελλάδα θα χρειάζεται λεφτά για να υπάρχει πίεση για την εφαρμογή των νεοφιλελεύθερων μεταρρυθμίσεων.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Στέλιος Ελληνιάδης

ΑΠΟΨΕΙΣ & ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ στον ημερήσιο και περιοδικό τύπο

του Βένιου τα καμώματα

Καιρός ήταν να μπούμε στην ψηφιακή εποχή. Μιας που έτσι κι αλλιώς γράφω, όσοι ενδιαφέρονται μπορούν να διαβάσουν εδώ είτε δικά μου κείμενα είτε κείμενα που τράβηξαν την προσοχή μου. Καλως ήρθατε!

ΣΥΡΙΖΑ/EKM Χολαργού - Παπάγου

Μονόδρομοι υπάρχουν μόνο όταν ο καθένας πορεύεται μόνος του

AΡΧΕΙΟ ΕΝΘΕΜΑΤΩΝ 2010- 8.5.2016

Επιμέλεια: Στρατής Μπουρνάζος - Συντακτική ομάδα: Μάνος Αυγερίδης, Μαρία Καλαντζοπούλου, Ιωάννα Μεϊτάνη, Στρατής Μπουρνάζος

The WordPress.com Blog

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

Αρέσει σε %d bloggers: