ΟΙ ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΙ «ΠΥΛΩΝΕΣ» ΔΕΝ ΣΩΖΟΥΝ ΤΗΝ ΕΥΡΩΖΩΝΗ!

Αναδημοσίευση από την ΑΥΓΗ άρθρου του Γιάννη Τόλιου*

Η οικονομική κρίση που ξέσπασε το 2008 συγκλόνισε μεταξύ άλλων και το οικοδόμημα της Οικονομικής και Νομισματικής Ενοποίησης (ΟΝΕ), που από τις αρχές του 2000 είχε δημιουργήσει το ευρώ. Οι κυρίαρχες ελίτ της Ευρωζώνης, διατηρώντας αλώβητη τη νεοφιλελεύθερη «ψυχή» της ΟΝΕ, επιχείρησαν με διάφορες ρυθμίσεις να αμβλύνουν τις συνέπειες της κρίσης και την αποφυγή κατάρρευσης του ενιαίου νομίσματος με μέτρα λιτότητας και νεοφιλελεύθερης έμπνευσης νέων μηχανισμών στήριξής της.

 1. Οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές δεν δίνουν βιώσιμη προοπτική

Ωστόσο τα μέτρα που ελήφθησαν τα τρία τελευταία χρόνια, στο πλαίσιο της λεγόμενης «οικονομικής διακυβέρνησης», οδήγησαν σε οικοδόμηση νέων «πυλώνων» στήριξης της ΟΝΕ (Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Στήριξης και συνακόλουθα Μνημόνια, Σύμφωνο Ευρώ Plus, Δημοσιονομικό Σύμφωνο, Εξάμηνα Οικονομικού Συντονισμού κ.ά.). Ιδιαίτερα στο πλαίσιο του «μηχανισμού στήριξης», οι χώρες που εντάσσονταιτίθενται σε διαδικασίες «ελεγχόμενης πτώχευσης» με απώλεια εθνικής κυριαρχίας και εκχώρηση των αποφάσεων οικονομικής πολιτικής στο Eurogroup! Επίσης με το «Σύμφωνο για το Ευρώ Plus» επέρχεται μεγαλύτερη ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων, αύξηση ορίων συνταξιοδότησης σύμφωνα με τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους και προσδόκιμου ορίου ζωής, συνταγματική δέσμευση για τα όρια ελλειμμάτων και χρέους κ.ά.

Επιπλέον στο πλαίσιο του «Δημοσιονομικού Συμφώνου» προβλέπεται οι προϋπολογισμοί των κρατών-μελών να είναι ισοσκελισμένοι και το ετήσιο «διαρθρωτικό έλλειμμα» δεν πρέπει να ξεπερνά το 0,5% του ονομαστικού ΑΕΠ. Σε περίπτωση υπέρβασης η Επιτροπή επιβάλλει πρόστιμα ύψους 0,2% του ΑΕΠ, ενώ οι χώρες με χρέος πάνω από 60% του ΑΕΠ δεσμεύονται στη μείωσή του κατά 1/20 τον χρόνο (δηλαδή κατά 5%). Επίσης τίθενται σε εφαρμογή νέοι κανόνες δημοσιονομικής πειθαρχίας με παρακολούθηση, αξιολόγηση και αλλαγή προσχεδίων προϋπολογισμού των χωρών και στενή δημοσιονομική εποπτεία. Προβλέπεται επίσης καθιέρωσηεξάμηνων συνόδων των κρατών της ευρωζώνης, όπου θα λαμβάνονται οι σημαντικότερες αποφάσεις κ.ά.

Όλα τα παραπάνω αποπνέουν, ιδιαίτερα για τις αδύναμες οικονομίες, κανόνες «στρατοπέδου συγκέντρωσης» και μια νοοτροπία αντιμετώπισης οικονομικών προβλημάτων με «διατάγματα», αντί επιλογών οικονομικής πολιτικής. Η αυστηρότητα και αυταρχικότητα του νέου πλαισίου δεν μπορεί να λύσει κανένα πρόβλημα της Ευρωζώνης, ούτε του χρέους, ούτε της ανάπτυξης, ούτε της απασχόλησης, ούτε της ασυδοσίας των αγορών, ενώ αντίθετα στο πεδίο των κοινωνικών και πολιτικών δικαιωμάτων το ρολόι της Ιστορίας γυρίζει στο 19ου αιώνα. Το νέο πλαίσιο δεν επιλύει τη βαθιά εσωτερική αντίφαση της Ευρωζώνης, ανάμεσα στο μόνιμο «κλείδωμα» της ισοτιμίας νομισμάτων χωρών με διαφορετικό επίπεδο ανταγωνιστικότητας, η οποία λειτουργεί ως μηχανισμός παραγωγής «πλεονασμάτων» για τις ισχυρές χώρες και «ελλειμμάτων» για τις αδύναμες. Έκφραση της αντίφασης είναι, σε περίπτωση επιστροφής στα εθνικά νομίσματα, το γερμανικό νόμισμα θα ανατιμάτο κατά 22%, ενώ αντίθετα το πορτογαλικό θα υποτιμάτο κατά -25%, το ελληνικό -19%, το ισπανικό -15% και το γαλλικό -12%! Όμως το «σκληρό» νόμισμα λειτουργεί ως βρόχος για τις αδύναμες οικονομίες και μια από τις βασικές αιτίες παραγωγικής παρακμής και εξαθλίωσης των λαών!

2. Εναλλακτική πολιτική με όρους λαών και εργαζομένων

Όλα αυτά φέρνουν στο προσκήνιο την ανάγκη ριζικής στροφής στην πολιτική της «Ευρωζώνης»και του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Οι βασικοί άξονες θα έχουν ως αφετηρία την κατάργηση του Σύμφωνου Σταθερότητας και δημιουργία ενός Σύμφωνου Ανάπτυξης και Απασχόλησης, εξασφάλιση ευνοϊκής χρηματοδότησης των χωρών – μελών από την ΕΚΤ με χαμηλότοκο δανεισμό, κοινή φορολογική και βιομηχανική πολιτική, βαθμιαία εξίσωση των κατώτατων μισθών και κοινωνικών παροχών, αύξηση προϋπολογισμού της Ε.Ε. στο 5% του ΑΕΠ για στήριξη περιφερειακής ανάπτυξης, προώθηση οικονομικής σύγκλισης μεταξύ χωρών, απεξάρτηση θεσμικών οργάνων της Ε.Ε. από τα επιχειρηματικά lobbies, ρύθμιση «αγορών», αυστηρή πολιτική ανταγωνισμού, έλεγχος της δράσης των καρτέλ κ.ά. Τέλος χρειάζονται κοινοί άξονες μακροοικονομικής και αναπτυξιακής πολιτικής, με κατεύθυνση τη βιώσιμη ανάπτυξη, την πλήρη απασχόληση, τη δικαιότερη κατανομή του πλούτου, διαγραφή του χρέους των χωρών με «ευθανασία των ραντιέ», απόρριψη κάθε ιδέας «κατεδάφισης» κοινωνικών δικαιωμάτων, ανάπτυξη ισότιμων σχέσεων με τρίτες χώρες κ.ά.

Ωστόσο το κρίσιμο ερώτημα είναι πώς θα γίνουν όλα αυτά. Σχηματικά διαφαίνονται τρία σενάρια.

Το πρώτο συνδέεται με την προώθηση του συντονισμού δράσης, σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο, όλων των προοδευτικών και αριστερών δυνάμεων σε όλες τις χώρες και επαναθεμελίωση της Ευρωζώνης και της Ε.Ε. με όρους «λαών και εργαζόμενων». Ωστόσο δεν φαίνεται ιδιαίτερα ρεαλιστικό διότι η «ασύμμετρη» ανάπτυξη του κινήματος μεταξύ χωρών κάνει πολύ μικρή την πιθανότητα της ταυτόχρονης κατάκτησης της πολιτικής εξουσίας από τις αριστερές δυνάμεις σε όλες τις χώρες της Ευρωζώνης.

Το δεύτερο σενάριο που πρότεινε ο Όσκαρ Λαφοντέν (ηγετικό στέλεχος του αριστερού κόμματος De Linke Γερμανίας), είναι «συντεταγμένη» επιστροφή όλων των χωρών στα εθνικά τους νομίσματα με καθορισμό ελεγχόμενων νομισματικών ισοτιμιών στο πλαίσιο του «Ευρωπαϊκού Νομισματικού Συστήματος». Πρόκειται για σενάριο που επιλύει την εσωτερική αντίφαση της ΟΝΕ αλλά προϋποθέτει την αποδοχή από τις κυρίαρχες ελίτ της Ευρωζώνης και κυρίως της Γερμανίας.

Το τρίτο σενάριο συνδέεται με την προώθηση ριζοσπαστικών μετασχηματισμών στις χώρες όπου είναι ώριμες οι συνθήκες (μία, δύο, τρεις ή περισσότερες), ανατροπή των νεοφιλελεύθερων πολιτικών και αποδέσμευση από την Ευρωζώνη, γεγονός που θα επιταχύνει τις πολιτικές αλλαγές και σε άλλες χώρες. Το συγκεκριμένο σενάριο, παρά τις δυσκολίες, είναι πιο ρεαλιστικό σε σχέση με τα προηγούμενα.

Παρ’ ότι μια «Ενωμένη Ευρώπη» με νεοφιλελεύθερα υλικά ίσως μπορεί πραγματοποιηθεί, θα πρόκειται για Ένωση σε «αντιδραστική κατεύθυνση», χωρίς καμιά σχέση με το όραμα της Ευρώπης των λαών και των εργαζόμενων. Η λύση για τη μεγάλη πλειοψηφία των λαών της Ε.Ε. βρίσκεται στην ανατροπή του ταξικού οικοδομήματος της Ευρωζώνης, η οποία ανεξάρτητα από τον τρόπο που θα γίνει, θα πρόκειται για «ριζοσπαστική ανατροπή» και σε κάθε περίπτωση για εξουσία των λαών της Ευρώπης και όχι των πολυεθνικών.

Για τους λαούς και τους εργαζόμενους, ιδιαίτερα των χωρών της περιφέρειας, η ανατροπή της πολιτικής των Μνημονίων, διαγραφής του μεγαλύτερου μέρους του χρέους, αύξησης της απασχόλησης, παραγωγικής ανασυγκρότησης κ.λπ. αποτελεί ζήτημα επιβίωσης, ενώ παράλληλα σηματοδοτούν την αντικειμενική αναγκαιότητα μιας νέας πορείας των χωρών με ορίζοντα τον σοσιαλισμό. Οι πολιτικές και κοινωνικές προϋποθέσεις είναι η ανάδειξη κυβερνήσεων ριζοσπαστικών – αριστερών δυνάμεων, ξεκινώντας από τις χώρες όπου υπάρχουν ευνοϊκές συνθήκες, διευκολύνοντας την ωρίμανση και στις άλλες. Αναγκαίο «όχημα» για προώθηση του στόχου, η ανάπτυξη ρωμαλέου και πολύμορφου κινήματος «αντίστασης – ανατροπής – αλληλεγγύης» κατά του Μνημονίου και της Ευρωζώνης σε εθνικό και υπερεθνικό επίπεδο.

* Ο Γιάννης Τόλιος είναι διδάκτωρ Οικονομικών

Email: ytolios@gmail.com Blog: ytoliosblog.wordpress.com

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Στέλιος Ελληνιάδης

ΑΠΟΨΕΙΣ & ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ στον ημερήσιο και περιοδικό τύπο

του Βένιου τα καμώματα

Καιρός ήταν να μπούμε στην ψηφιακή εποχή. Μιας που έτσι κι αλλιώς γράφω, όσοι ενδιαφέρονται μπορούν να διαβάσουν εδώ είτε δικά μου κείμενα είτε κείμενα που τράβηξαν την προσοχή μου. Καλως ήρθατε!

ΣΥΡΙΖΑ/EKM Χολαργού - Παπάγου

Μονόδρομοι υπάρχουν μόνο όταν ο καθένας πορεύεται μόνος του

AΡΧΕΙΟ ΕΝΘΕΜΑΤΩΝ 2010- 8.5.2016

Επιμέλεια: Στρατής Μπουρνάζος - Συντακτική ομάδα: Μάνος Αυγερίδης, Μαρία Καλαντζοπούλου, Ιωάννα Μεϊτάνη, Στρατής Μπουρνάζος

The WordPress.com Blog

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

Αρέσει σε %d bloggers: