ΣΑΪΝΤ ΣΑΝΤΕΚ: ΔΕΝ ΕΓΙΝΕ ΚΛΑΣΙΚΟ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ, ΕΙΧΕ ΛΑΪΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

Αναδημοσίευση από την ΑΥΓΗ συνέντευξης του Αιγύπτιου πολιτικού κοινωνιολόγου Σαΐντ Σαντέκ στην Αναστασία Γιάμαλη.

— Τι ρόλο παίζει ο στρατός στην Αίγυπτο; Πολλοί Δυτικοί αναλυτές αναφέρονται στη στρατιωτική παρέμβαση χρησιμοποιώντας τον όρο «πραξικόπημα». Ποια η γνώμη σας;

Το σύγχρονο αιγυπτιακό κράτος δημιουργήθηκε το 1805 από έναν Τουρκαλβανό στρατιώτη, τον Μοχάμεντ Άλι, ο οποίος ήταν εκσυγχρονιστής ηγέτης όπως ο τσάρος Πέτρος στην Ρωσία. Ο ίδιος ίδρυσε και τον σύγχρονο Αιγυπτιακό στρατό. Το 1882, ο συνταγματάρχης Αχμεντ Ουράμπι, ηγήθηκε της επανάστασης κατά της δικτατορίας του Χεδιβή και της εξωτερικής παρέμβασης στα αιγυπτιακά ζητήματα.

Το 1952 ομάδα στρατιωτικών ανέτρεψε τη μοναρχία και εγκαθίδρυσε την Δημοκρατία το 1953. Τότε η Αίγυπτος εκσυγχρονίστηκε ακόμη περισσότερο και υιοθέτησε σοσιαλιστικό σύστημα. Ο στρατός στην Αίγυπτο είναι ιστορικά δημοφιλής και χαίρει της υποστήριξης του λαού ως το στήριγμα του αιγυπτιακού κράτους. Το 2011, η Αραβική Άνοιξη ήταν συνδυασμός διαδηλώσεων που οδήγησε σε στρατιωτικό πραξικόπημα. Στις 25 Ιανουαρίου 2011, τα εκατομμύρια Αιγυπτίων που είχαν βγει στους δρόμους ανάγκασαν τον στρατό να επέμβει και να καθαιρέσει τον πρόεδρο Μουμπάρακ. Το 2012, αμερικανικοί και εσωτερικοί παράγοντες οδήγησαν τη Μουσουλμανική Αδελφότητα να κατεβάσει υποψήφιο στις προεδρικές εκλογές. Αυτή η κίνηση θορύβησε τους φιλελεύθερους, οι οποίοι φοβήθηκαν πως θα επαναλαμβάνονταν τα γεγονότα της ιρανικής επανάστασης, όταν οι φιλελεύθερες προοδευτικές δυνάμεις εμπιστεύτηκαν τους Ισλαμιστές, οι οποίοι στη συνέχεια τους σφαγίασαν. Ο υποψήφιος της Μουσουλμανικής Αδελφότητας υποσχέθηκε στις φιλελεύθερες προοδευτικές δυνάμεις πως θα τιμούσε τα αιτήματα της αιγυπτιακής επανάστασης και δεν θα επέβαλλε θεοκρατικό ή στρατιωτικό κράτος. Ο πρόεδρος Μόρσι καταπατούσε την υπόσχεση του σταδιακά και εξίσου σταδιακά έχανε τη λαϊκή υποστήριξη. Η δημοτικότητά του έπεφτε σε κάθε δημοσκόπηση απ’ όταν ανέλαβε την εξουσία και μετά. Πολλοί Αιγύπτιοι που συμμετείχαν στην επανάσταση μάζευαν υπογραφές για να γίνουν πρόωρες εκλογές. Ο Μόρσι αρνήθηκε. Έτσι, περισσότεροι από 33 εκατ. άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους ζητώντας του να ικανοποιήσει τα αιτήματά τους, ένιωθαν ότι πρόδωσε την επανάσταση. Ο στρατός τον προειδοποίησε να προχωρήσει σε συμβιβασμό. Αρνήθηκε πάλι. Μετά από τέσσερις ημέρες στον δρόμο και σε κλίμα πλήρους ανυπακοής ο στρατός επενέβη, όπως έκανε και τον Φεβρουάριο του 2011, και ανέτρεψε τον Μόρσι ικανοποιώντας το λαϊκό αίτημα, όπως έπραξε και στην περίπτωση του Μουμπάρακ.

 Δεν πρόκειται άρα για πραξικόπημα;

Το να χαρακτηρίζει λοιπόν κανείς αυτό που συνέβη ως κλασικό «πραξικόπημα» σαν αυτά που συμβαίνουν στη Λατινική Αμερική ή την Αφρική είναι απλοϊκό. Ένα πραξικόπημα απαιτεί άμεση ανατροπή της κυβέρνηση από στρατιωτικό προσωπικό, το οποίο παίρνει στα χέρια του την εξουσία, με τον λαό και τους πολιτικούς να είναι απλοί παρατηρητές και όχι συμμέτοχοι. Ο στρατός δεν πήρε την εξουσία, αντίθετα σχημάτισε μεταβατική κυβέρνηση, η οποία απαρτίζεται από τεχνοκράτες και πολιτικούς και στη θέση του μεταβατικού προέδρου ανέλαβε ο επικεφαλής του ανώτατου δικαστηρίου της χώρας. Αυτό ήταν το αίτημα της αντιπολίτευσης που έσπρωξε τον Μόρσι εκτός. Ο στρατός θέσπισε και «οδικό χάρτη» για το πώς θα πορευτεί η κυβέρνηση και εξήγγειλε πως κανένας στρατιωτικός δεν θα είναι υποψήφιος στις εκλογές. Αντιλαμβάνεστε πως ο στερεοτυπικός τρόπος με τον οποίο τα Δυτικά ΜΜΕ παρουσίασαν αυτό που συνέβη ως πραξικόπημα είναι απολύτως λάθος.

 Υπάρχουν -με όρους Δυτικής κατηγοριοποίησης της πολιτικής- αριστερά, δεξιά και κεντρώα κόμματα στην Αίγυπτο; Και αν ναι, από ποιον εκπροσωπούνται αυτοί οι πολιτικοί χώροι;

Βεβαίως υπάρχουν. Πριν το 2011 στην Αίγυπτο υπήρχαν 24 πολιτικά κόμματα. Τώρα υπάρχουν 74 κόμματα. Η Μουσουλμανική Αδελφότητα είναι ένα δεξιό συντηρητικό αντιδραστικό κόμμα. Στο κέντρο τοποθετούνται οι Ελεύθεροι Αιγύπτιοι και οι φιλελεύθεροι του κόμματος Wafd. Τέλος, στα αριστερά έχουμε το Κομμουνιστικό Κόμμα της Αιγύπτου και το Εθνικό Σωματειακό Προοδευτικό Κόμμα.

 Η ατζέντα των Αδελφών Μουσουλμάνων είναι αυστηρά ισλαμική με στόχο τη Σαρία και την κοινωνική οπισθοδρόμηση;

Η Σαρία σε ό,τι αφορά τις οικογένειες επιβάλλεται εδώ και καιρό, όμως δεν έχει υπάρξει πρόταση για επιβολή της Σαρία στον ποινικό κώδικα (κόβοντας τα χέρια των κλεφτών ή με λιθοβολισμούς), διότι οι αντικειμενικοί όροι (πλήρης κοινωνική δικαιοσύνη) δεν υπάρχουν. Η συνταγματική μεταρρύθμιση που προώθησε η κυβέρνηση Μόρσι περιείχε το άρθρο 219, το οποίο ανέφερε λεπτομερώς το πού πρέπει να επιβάλλεται η Σαρία. Επίσης περιείχε ασαφείς και μη ρεαλιστικούς στόχους, όπως την ισλαμική ενότητα των 57 μουσουλμανικών κρατών. Κάτι τέτοιο είναι απίθανο. Ακόμη, ήθελε να εγκαθιδρύσει το μεσαιωνικό πολιτικό σύστημα των χαλιφάτων.

 Τι χαρακτηριστικά θα έχει η γενιά που μεγάλωνε μέσω εξεγέρσεων;

To 60% του πληθυσμού μας είναι νέοι. Είναι χρήστες του Ίντερνετ, είναι φανατικοί των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και λατρεύουν τα κινητά. Είναι πολύ δύσκολο να τους σπρώξει κανείς στην Άκρα Αριστερά ή Δεξιά. Τείνουν να είναι μετριοπαθείς.

 Υπάρχει κοινός βηματισμός στον μουσουλμανικό κόσμο; Tα προβλήματα που έβγαλαν τους Αιγύπτιους στους δρόμους είναι τα ίδια με αυτά που προκάλεσαν τις διαδηλώσεις στην Τυνησία ή την Τουρκία;

Όχι. Οι επαναστάσεις δεν εξάγονται. Βέβαια, υπάρχουν κοινωνικο-οικονομικοί, πολιτικοί και εξωτερικοί παράγοντες που παίζουν μεγάλο ρόλο και πρέπει να λαμβάνονται υπόψη. Οι αραβικές δημοκρατικές χώρες έχουν κοινά χαρακτηριστικά. Γι’ αυτό και ξέσπασε ένα κύμα αγανάκτησης, που απλώθηκε σε Τυνησία, Αίγυπτο, Λιβύη, Συρία και Υεμένη. Ο λόγος που το κύμα αυτό δεν συνεπήρε και τις πλούσιες πετρελαιοπαραγωγικές χώρες του κόλπου είναι γιατί οι κοινωνικο-οικονομικές συνθήκες είναι διαφορετικές. Οι συνθήκες στην Τουρκία είναι επίσης διαφορετικές, αλλά δεν μπορεί παρά να επηρεαστεί από την αιγυπτιακή επανάσταση ενάντια στο πολιτικό Ισλάμ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Στέλιος Ελληνιάδης

ΑΠΟΨΕΙΣ & ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ στον ημερήσιο και περιοδικό τύπο

του Βένιου τα καμώματα

Καιρός ήταν να μπούμε στην ψηφιακή εποχή. Μιας που έτσι κι αλλιώς γράφω, όσοι ενδιαφέρονται μπορούν να διαβάσουν εδώ είτε δικά μου κείμενα είτε κείμενα που τράβηξαν την προσοχή μου. Καλως ήρθατε!

ΣΥΡΙΖΑ/EKM Χολαργού - Παπάγου

Μονόδρομοι υπάρχουν μόνο όταν ο καθένας πορεύεται μόνος του

AΡΧΕΙΟ ΕΝΘΕΜΑΤΩΝ 2010- 8.5.2016

Επιμέλεια: Στρατής Μπουρνάζος - Συντακτική ομάδα: Μάνος Αυγερίδης, Μαρία Καλαντζοπούλου, Ιωάννα Μεϊτάνη, Στρατής Μπουρνάζος

The WordPress.com Blog

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

Αρέσει σε %d bloggers: